Piątek, 16 października Imieniny: Gaweł, Florentyna, Ambroży
Teraz Piątek, 16 października 2026
Przewodnik

Pomnik Aleksandra Fredry we Wrocławiu — historia i wygląd

• Łukasz Borkowski • 3 min czytania

Pomnik Aleksandra Fredry
Fot. Jacek Halicki · „2017 Pomnik Aleksandra Fredry we Wrocławiu 2” · licencja CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons Zmieniona wersja dostępna na tej samej licencji. · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Pomnik Aleksandra Fredry stoi przy południowej pierzei Rynku we Wrocławiu. Postać literata odlano z brązu i ustawiono na piaskowcowym cokole z inskrypcjami.

Aleksander Fredro przedstawiono siedzącego na krześle w czamarze, z rulonem papieru i gęsim piórem. Rzeźba znajduje się na piaskowcowym cokole, który od trzech stron opatrzono inskrypcjami. Lokalizacja przy południowej pierzei wrocławskiego Rynku wyróżnia monument w przestrzeni miejskiej.

Wygląd pomnika

Figura wykonana jest z brązu i ukazuje pisarza w pozycji siedzącej. Fredro ma w ręku rulon papieru oraz gęsie pióro; ubrany jest w czamarę. Podstawa powstała z piaskowca i ma inskrypcje umieszczone na trzech bokach.

Historia pomnika

We Lwowie

Monument wykonał rzeźbiarz Leonard Marconi na zlecenie Lwowskiego Koła Literacko-Artystycznego w 1897 roku. Uroczyste odsłonięcie odbyło się 24 października 1897 roku na placu Akademickim we Lwowie; w ceremonii uczestniczyli m.in. marszałek krajowy Stanisław Badeni, namiestnik książę Eustachy Sanguszko, arcybiskup Izaak Mikołaj Isakowicz oraz prezydent Lwowa dr Godzimir Małachowski. Wieczorem tego dnia w lwowskim teatrze hr. Skarbka wystawiono komedię „Śluby panieńskie”.

Przeniesienia po II wojnie światowej

Po II wojnie światowej Lwów znalazł się w granicach ZSRR. W 1945 roku w Kijowie podpisano protokół dodatkowy, na mocy którego władze Ukraińskiej SRR zgodziły się przekazać polskiemu rządowi narodowe pomniki związane z polską historią i kulturą. Pomnik Fredry przewieziono do Polski w 1946 roku i umieszczono w parku Wilanowskim w Warszawie. W połowie 1956 roku monument przywieziono do Wrocławia; decyzję o przeniesieniu tłumaczono faktem osiedlenia się w mieście wielu repatriantów ze Lwowa oraz rolą Wrocławia jako spadkobiercy i kontynuatora polskich tradycji naukowych Lwowa. Rozważano także inne lokalizacje, w tym place przy Uniwersytecie Wrocławskim, Ossolineum i Operze, ostatecznie ustawiono rzeźbę przy południowej pierzei Rynku, w miejscu dawnego pomnika króla Prus Fryderyka Wilhelma III. Uroczyste odsłonięcie w tej lokalizacji miało miejsce 15 lipca 1956 roku, w 80. rocznicę śmierci pisarza; był to pierwszy pomnik wzniesiony w przestrzeni publicznej Wrocławia po 1945 roku.

Informacje praktyczne

Najczęstsze pytania

Gdzie stoi pomnik Aleksandra Fredry we Wrocławiu?
Pomnik znajduje się przy południowej pierzei wrocławskiego Rynku.
Kto wykonał pomnik i kiedy odsłonięto go po raz pierwszy?
Rzeźbę wykonał Leonard Marconi na zlecenie Lwowskiego Koła Literacko-Artystycznego i odsłonięto ją 24 października 1897 roku we Lwowie.
Kiedy i dlaczego pomnik trafił do Wrocławia?
Pomnik przewieziono do Polski w 1946 roku, przebywał w Wilanowie, a do Wrocławia przywieziono go w połowie 1956 roku ze względu na fakt osiedlenia się w mieście wielu repatriantów ze Lwowa; odsłonięto go na Rynku 15 lipca 1956 roku.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Łukasz Borkowski

Nazywam się Łukasz Borkowski i w redakcji wdolnymslasku.pl odpowiadam za dział Przewodnik. Opisuję miejsca warte odwiedzenia na Dolnym Śląsku i w okolicy — zabytki, muzea, szlaki, parki i punkty widokowe, razem z praktycznymi wskazówkami dla odwiedzających.

Czytaj również