Most Piaskowy to żelazna konstrukcja stojąca nad południową odnogą Odry we Wrocławiu, związana z historycznym szlakiem komunikacyjnym z miasta na północ. żelazny most z 1861 roku wyróżnia się kratownicowymi dźwigarami i umieszczeniem chodników po zewnętrznej stronie tych dźwigarów. Most wpisano do rejestru zabytków nieruchomych województwa dolnośląskiego.
Jaka jest historia Mostu Piaskowego?
Przeprawa w miejscu Mostu Piaskowego istniała już w średniowieczu. Kanonicy regularni, właściciele Wyspy Piasek, pobierali myto za przekroczenie mostu już w 1149 roku, a w źródłach średniowiecznych most pojawiał się pod nazwą łacińską Pons ad Virginem Mariam in Arena.
Początkowo obiekt był drewniany, z kilkoma przęsłami i jednym odcinkiem zwodzonym; wielokrotnie ulegał zniszczeniom i był odbudowywany. W XVI wieku otoczono most umocnieniami: dobudowano basztę w pobliżu przeprawy i kamienną bramę miejską, a drewniana kratownica była wzmacniana i odnawiana.
Jak zbudowano Most Piaskowy i jakie zmiany przeszedł?
W 1861 roku według projektu Ernsta Ubera wykonano nową, jednoprzęsłową, nitowaną konstrukcję żelazną w zakładach Gustava Ruffera. Kratownicowe dźwigary oparto na przyczółkach licowanych granitem i klinkierem; początkowo pomost był drewniany, a system kratownic odwoływał się do szesnastowiecznej kratownicy drewnianej.
W 1893 przez most wprowadzono linię tramwaju elektrycznego i w tym czasie drewniany pomost zastąpiono stalowym. W 1934 most podniesiono o 60 centymetrów. Podczas oblężenia Festung Breslau w 1945 most został zaminowany i wysadzony; niemieccy saperzy przywrócili go prowizorycznie, ale po wojnie konstrukcja wymagała gruntownych napraw.
W okresie powojennych remontów XIX-wieczna konstrukcja została niemal w całości wymieniona, przy zachowaniu głównych dźwigarów i ich historycznego układu kratownic oraz odnowieniu licowań. Most utracił ozdobne słupy zamykające dźwigary i wieńczące je latarnie. najstarszy zachowany most żelazny we Wrocławiu wpisano do rejestru zabytków 15 października 1976 roku.
Jaką rolę pełni Most Piaskowy w układzie miasta?
Most Piaskowy stanowi początkowy fragment trasy, która prowadziła ze średniowiecznego miasta na północ, a tym samym jest elementem najstarszej wrocławskiej przeprawy przez Odrę. Odcinek północny tej historycznej przeprawy tworzą mosty Młyńskie; po trzynastowiecznej relokacji miasta pojawiła się także północna przeprawa odpowiadająca dzisiejszemu mostowi Uniwersyteckiemu, lecz znaczenie Mostu Piaskowego nie zmalało, bo przez tę trasę prowadziła główna droga na Ostrów Tumski i dalej przez most Tumski.
Przy skrzyżowaniu ulic Świętego Ducha i Piaskowej stała niegdyś Brama Piaskowa, od której wywodzi się nazwa mostu i ulicy. Nazwa Wyspy Piasek pochodzi od kościoła NMP na Piasku, zapożyczonego z łacińskiego Sancta Maria in Arena, z tłumaczeniem "arena" jako "piasek". W okolicach mostu kończy się Promenada Staromiejska.
W rejonie Mostu Piaskowego wyznaczono także początkowy punkt pomiarowy dla tzw. miary wrocławskiej; ta jednostka długości równa się 6700 metrów i odpowiada odległości z Bramy Piaskowej do Psiego Pola przez Wyspę Piasek i Ostrów Tumski.
Czy Most Piaskowy ma ograniczenia dla ruchu?
Ze względu na stan techniczny most nie przyjmuje wjazdu autobusów ani ciężkich tramwajów typu Škoda 19T i Škoda 16T. Na jezdni o szerokości niespełna 6,5 metra poprowadzone są dwa przeciwległe pasy ruchu i dwukierunkowa linia tramwajowa, a chodniki znajdują się poza dźwigarami.
Most Piaskowy zachowuje miejsce na mapie miasta jako historyczna przeprawa i jednocześnie jako obiekt techniczny z XIX wieku, odzwierciedlający kolejne etapy modernizacji i napraw po zniszczeniach wojennych.
Informacje praktyczne
- Adres: most Piaskowy, Wrocław — wyznacz trasę w Google Maps
- Ocena w Mapach Google: 4,7 (676 opinii)
