Muzeum Narodowe we Wrocławiu działa w gmachu głównym oraz w trzech oddziałach. Jego zbiory obejmują obrazy, rzeźby i przedmioty rzemiosła artystycznego, a znaczną część kolekcji tworzą zabytki związane z historią Wrocławia i Dolnego Śląska.
Historia
Przed II wojną światową w rejonie funkcjonowały instytucje muzealne takie jak Królewskie Muzeum Sztuki i Starożytności (powstałe w 1815 r.), Śląskie Muzeum Sztuk Pięknych z 1880 roku oraz Śląskie Muzeum Rzemiosła Artystycznego i Starożytności z 1899 roku. Część zbiorów tych instytucji wywieziono i zabezpieczono podczas wojny, lecz wiele eksponatów uległo zniszczeniu, rozproszeniu lub zostało splądrowanych w czasie i po konflikcie.
Po wojnie, gdy Wrocław znalazł się w granicach Polski, powołano nowe muzeum o polskim charakterze 1 stycznia 1947. Placówka została udostępniona publiczności 11 lipca 1948. Instytucja zmieniała nazwy: zaczynała jako Muzeum Państwowe, w 1950 funkcjonowała jako Muzeum Śląskie, a od 1970 nosi rangę Muzeum Narodowego. Od 1983 do końca 2013 roku dyrektorem był Mariusz Hermansdorfer, od 2014 funkcję pełnił Piotr Oszczanowski. 6 sierpnia 2024 Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego ogłosiło zamiar rozpisania konkursu na stanowisko dyrektora muzeum.
Budynek i otoczenie
Gmach główny powstał w latach 1883–1886 w stylu późnego neorenesansu według projektu Karla Friedricha Endella jako siedziba Zarządu Prowincji Śląskiej. Budynek został częściowo uszkodzony podczas II wojny światowej, a następnie odbudowany i przystosowany do potrzeb muzealnych w latach 1946–1947. Od tego czasu mieści się w nim siedziba Muzeum Narodowego.
Wokół gmachu znajduje się kilka rzeźb. Przy wejściu głównym ustawiono brązowe posągi przedstawiające Albrechta Dürera i Michała Anioła autorstwa Augusta Hertla. Przy południowo-zachodnim narożniku stoi "Alegoria rybołówstwa" Christiana Behrensa. Od strony rzeki eksponowana jest grupa rzeźb "Rycerze króla Artura" Magdaleny Abakanowicz.
Zbiory i ekspozycje
Zbiory Muzeum Narodowego we Wrocławiu liczą ponad 200 000 obiektów obejmujących wszystkie dziedziny sztuki. Trzon kolekcji tworzą zabytki z Wrocławia i Dolnego Śląska; wiele eksponatów pochodzi ze zbiorów dawnych muzeów niemieckich. W 1946 roku do miasta przekazano także dzieła ze zbiorów lwowskich i kijowskich galerii sztuki.
W gmachu głównym ekspozycja podzielona jest na sześć galerii stałych. Do 2018 roku istniała wystawa "Cudo-twórcy", po części prezentowana odtąd w Pawilonie Czterech Kopuł, który jest jednym z oddziałów muzeum.
Śląska rzeźba kamienna XII–XVI w.
Galeria zwana lapidarium prezentuje kilkanaście rzeźb kamiennych i fragmentów architektonicznych z okresu romańskiego i gotyckiego. Wśród zabytków wyróżnia się XII-wieczny tympanon z Ołbina oraz nagrobki śląskich książąt z rodu Piastów. Centralne miejsce zajmuje nagrobek księcia Henryka IV Probusa, odnaleziony w 1946 roku we Wierzbnej koło Świdnicy; uważany jest za jeden z cenniejszych gotyckich nagrobków książęcych w tej części Europy.
Sztuka śląska XIV–XVI w. oraz XVII–XIX w.
Najcenniejszą część kolekcji stanowią obiekty gotyckiej sztuki sakralnej – rzeźby typu "Madonn na Lwach" i "Pięknych Madonn", malarstwo tablicowe oraz rzeźba drewniana. Zbiory XVII–XIX wieku obejmują epitafia renesansowe, manierystyczne i barokowe, a także rzeźbę sakralną i malarstwo barokowego Michaela Leopolda Willmanna. Na korytarzach eksponowane jest dawne rzemiosło artystyczne, w tym broń, wyroby złotnicze i ceramika.
Sztuka polska XVII–XIX w.
Galeria prezentuje malarstwo, rzeźbę i rzemiosło artystyczne autorów polskich oraz twórców działających na terenie dawnej Rzeczypospolitej od XVII do początku XX wieku. Główną część kolekcji tworzą dzieła pozyskane w 1946 roku ze zbiorów lwowskich i kijowskich, wśród autorów znajdują się m.in. Marcello Bacciarelli, Bernardo Bellotto, Jacek Malczewski i Jan Matejko.
Sztuka europejska XV–XX w.
W tej części pokazano ponad 200 obrazów od renesansu do pierwszej połowy XX wieku. Ekspozycja obejmuje m.in. prace włoskiego i północnoeuropejskiego renesansu, malarstwo niderlandzkiego "złotego wieku", włoski barok oraz przykłady klasycyzmu, romantyzmu, realizmu i impresjonizmu. W zbiorach znajdują się dzieła takich artystów jak Bernardo Bellotto, Pieter Brueghel młodszy, Lucas Cranach starszy, Wassily Kandinsky i Francisco de Zurbarán.
Wystawa "Cudo-twórcy"
Wystawa przygotowana z okazji 70. rocznicy otwarcia muzeum łączy kolekcje sztuki Bliskiego i Dalekiego Wschodu, rzemiosła artystycznego oraz współczesnej ceramiki i szkła. Wśród eksponatów wymieniane są m.in. zbroja japońskiego samuraja, sukienka z jedwabiu oraz radio o nazwie "szarotka". Część tej ekspozycji prezentowana jest głównie w oddziale Pawilon Czterech Kopuł.
Oddziały Muzeum Narodowego
Poza gmachiem głównym instytucja prowadzi jeszcze trzy oddziały: Muzeum Etnograficzne we Wrocławiu, Panorama Racławicka oraz Pawilon Czterech Kopuł. Pawilon Czterech Kopuł prezentuje między innymi część ekspozycji współczesnej oraz elementy dawniej pokazywane pod hasłem "Cudo-twórcy".
Muzeum prowadzi regularne zakupy dzieł malarstwa, grafiki, rzeźby i rzemiosła, dzięki czemu kolekcja nadal się powiększa i należy do jednych z najbardziej różnorodnych w kraju.
Muzeum Narodowe we Wrocławiu działa w gmachu głównym i w trzech oddziałach.
Informacje praktyczne
- Adres: plac Powstańców Warszawy 5, 50-153 Wrocław — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: sob–nd 10:30–18:00, wt–pt 10:00–17:00
- Telefon: +48713725150
- Strona internetowa: mnwr.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,6 (9 670 opinii)
