Art. 62 ustawy Prawo budowlane nakłada na właścicieli i zarządców obowiązek corocznej kontroli stanu technicznego instalacji gazowych oraz przewodów kominowych. Przepis obejmuje budynki jednorodzinne i wielolokalowe; w blokach organizacją kontroli zwykle zajmuje się wspólnota lub spółdzielnia, ale każdy właściciel powinien sprawdzić, czy jego lokal został objęty prawidłowym protokołem.
Jak często i kto odpowiada za kontrolę?
Kontrola instalacji gazowej oraz przewodów dymowych, spalinowych i wentylacyjnych musi odbywać się co najmniej raz w roku kalendarzowym. Adresatem obowiązku jest właściciel lub zarządca obiektu. W budynku wielolokalowym administracja powinna zadbać o przegląd całej instalacji; właściciel mieszkania powinien jednak uzyskać potwierdzenie, że lokal był objęty kontrolą.
Co obejmuje przegląd i ile kosztuje?
Pełna kontrola kotła gazowego zwykle trwa kilkadziesiąt minut i obejmuje oględziny instalacji, pomiar szczelności rur i złączy, analizę spalin pod kątem tlenku węgla, sprawdzenie zaworów bezpieczeństwa oraz, jeśli potrzeba, czyszczenie palnika i wymiennika. Po zakończeniu specjalista wystawia protokół, który warto przechowywać. Koszty zależą od typu urządzenia: proste kotły z otwartą komorą to zwykle 250–350 zł, kotły z zamkniętą komorą 300–450 zł, a kontrola kotła kondensacyjnego z analizą spalin może sięgać 350–600 zł. W przypadku przeglądu kominiarskiego w domach jednorodzinnych typowy przedział cenowy to około 300–450 zł.
Jakie są konsekwencje braku przeglądu?
Nieprzeprowadzenie obowiązkowej kontroli jest wykroczeniem opisanym w art. 93 Prawa budowlanego i może być ukarane grzywną do 5000 zł. Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego może ponadto żądać dokumentacji, nakazać wykonanie kontroli, usunięcie usterek lub ograniczyć użytkowanie obiektu. W razie szkody ubezpieczyciel może uznać brak aktualnego protokołu za podstawę do odmowy wypłaty odszkodowania, jeśli zaniedbanie miało związek z przyczyną szkody. Przy poważnym zdarzeniu, które wynika z zaniedbania prowadzącego do zagrożenia życia lub zdrowia, mogą zostać wszczęte postępowania karne lub zastosowane przewidziane w prawie budowlanym sankcje surowsze niż grzywna.
Co zrobić w praktyce?
Sprawdzenie dokumentacji powinno być pierwszym krokiem: potwierdzenie wykonania kontroli i zakresu wpisu jest kluczowe, zwłaszcza w budynkach wielolokalowych. Od września 2023 roku obowiązkowym dowodem jest e‑protokół wpisany do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB). W przypadku braku wpisu właściciel powinien niezwłocznie zlecić kontrolę osobie z odpowiednimi uprawnieniami lub skoordynować ją z administracją budynku. Przy wyczuciu zapachu gazu obowiązują konkretne działania bezpieczeństwa: nie używać ognia, nie włączać ani nie wyłączać urządzeń elektrycznych, otworzyć okna, zamknąć zawór gazu jeśli można to zrobić bezpiecznie, opuścić budynek i z bezpiecznego miejsca powiadomić służby pod numerem 992 lub 112.
E‑protokoły w systemie CEEB służą obecnie jako oficjalny dowód wykonania przeglądu.
