| Andrzej Bart | |
|---|---|
| Data urodzenia | 3 września 1951 |
| Miejsce urodzenia | Wrocław |
| Zawód | powieściopisarz, scenarzysta, reżyser |
| Najważniejsze powieści | |
| Rien ne va plus; Fabryka muchołapek; Rewers | |
| Wybrane nagrody | |
| Nagroda Fundacji im. Kościelskich (1991); Złote Lwy Gdynia (2009) — Rewers | |
Andrzej Bart pisze powieści, scenariusze i reżyseruje filmy oraz słuchowiska radiowe. Jego utwory ukazywały się w kilku językach, a sam autor stara się pozostawać poza głównym obiegiem medialnym.
Jakie powieści napisał Andrzej Bart?
W dorobku Andrzeja Barta znajdują się zarówno dzieła sensacyjne, jak i powieści historyczne oraz utwory z elementami metafizycznymi. Jego debiutancka powieść Rien ne va plus powstawała przez wiele lat; ze względów politycznych długo nie mogła zostać wydana. Opublikowano ją w 1991 roku, zdobyła wtedy Nagrodę Fundacji im. Kościelskich i szybko doczekała się kilku wydań w Polsce.
Wśród kolejnych książek są opisywane fabularnie tytuły: Pociąg do podróży (1999), w którym autor śledzi losy dwóch mężczyzn wysłanych w przeszłość, by zabić młodego Adolfa Hitlera; kryminał metafizyczny Piąty jeździec Apokalipsy (1999), napisany pod pseudonimem Paul Scarron Jr.; oraz Don Juan raz jeszcze (2006), nominowane do Nagrody Literackiej Nike i Nagrody Literackiej Gdynia.
Które powieści zdobyły międzynarodowe tłumaczenia?
Jego książki tłumaczono na wiele języków, wśród nich francuski, niemiecki, hebrajski, czeski, węgierski, rosyjski i słoweński. Najczęściej przekładaną powieścią Barta jest Fabryka muchołapek (2008) — opowieść o Chaimie Rumkowskim i życiu w łódzkim getcie. Ta książka trafiła do finału Nagrody Literackiej Nike 2009 i była nominowana do Nagrody Literackiej Gdynia 2009.
Jaką działalność filmową prowadzi Andrzej Bart?
Bart tworzy filmy dokumentalne, filmy fabularne oraz słuchowiska radiowe. Wśród jego dokumentów znajdują się m.in. Eva R. o córce Artura Rubinsteina, Hiob o Marku Rudnickim oraz film o Marianie Brandysie. Napisał scenariusz i był producentem dokumentu Radegast.
Do jego filmowych realizacji fabularnych należy Rewers (2009) — za scenariusz do tego filmu otrzymał szereg nagród. Film zdobył Złote Lwy na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni i został zgłoszony jako polski kandydat do Nagrody Akademii Filmowej. Rewers otrzymał też nagrodę dla Nowego Reżysera w Seattle oraz nagrodę za Najlepszy Debiut w Moskwie.
Jakie słuchowiska i spektakle radiowe tworzył Bart?
Andrzej Bart napisał i reżyserował liczne słuchowiska radiowe i telewizyjne. Do ważnych realizacji należą Boulevard Voltaire, nagrodzone na festiwalu Dwa Teatry w Sopocie za tekst i reżyserię, oraz Bezdech — najpierw jako słuchowisko wystawione przez Teatr Polskiego Radia, a następnie jako telewizyjna adaptacja wyróżniona na Dwa Teatry 2013 nagrodami za tekst, montaż, muzykę i rolę męską. Za rolę w Bezdechu Bogusław Linda otrzymał międzynarodowe wyróżnienie aktorskie.
Jakie nagrody i wyróżnienia otrzymał?
W 1991 roku Bart zdobył Nagrodę Fundacji im. Kościelskich za powieść Rien ne va plus. W 2010 roku otrzymał Złotą Kaczkę miesięcznika Film za najlepszy scenariusz sezonu 2009/2010 oraz Polską Nagrodę Filmową Orzeł za najlepszy scenariusz do Rewersu. Wśród kolejnych wyróżnień znajdują się doroczna Nagroda Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2010), nagrody na festiwalu Dwa Teatry w Sopocie za teksty i reżyserię, nagrody festiwalowe za Bezdech oraz nagroda Złoty Ekslibris Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Łodzi (2023) za powieść Śmierć głośna, śmierć cicha.