Abraham Ascher — amerykański historyk i profesor

Abraham Ascher urodził się w rodzinie żydowskiej o galicyjskich korzeniach, która osiedliła się we Wrocławiu w 1920 roku. Po emigracji do Wielkiej Brytanii i później do Stanów Zjednoczonych zbudował karierę akademicką jako badacz historii Rosji i jako autor publikacji o losach Żydów we Wrocławiu w czasie nazizmu.

Życiorys i wykształcenie

Urodził się 26 sierpnia 1928 roku we Wrocławiu. Jego ojciec, Jakob, prowadził sklep przy obecnej ulicy Grabiszyńskiej 2; matką była Feiga Ascher. Rodzina zaczęła emigrować po dojściu do władzy narodowych socjalistów w Niemczech. Abraham Ascher i jego matka opuścili Wrocław jako ostatni członkowie rodziny w lipcu 1939 roku i wyjechali do Anglii. W 1943 roku przenieśli się do Nowego Jorku, gdzie mieszkał jego ojciec.

Studia historyczne ukończył w Stanach Zjednoczonych. W 1950 roku uzyskał tytuł licencjata na City College (część City University of New York). Rok później otrzymał magisterium na Columbia University, a w 1957 roku obronił doktorat (Ph.D.). Obywatelstwo amerykańskie uzyskał w 1950 roku.

„Chociaż zawarłem w tej pracy doświadczenia mojej najbliższej rodziny podczas okresu nazistowskiego, książka opiera się przede wszystkim na kwerendzie publikowanych i niepublikowanych źródeł. Było ich wiele, należy tu zwłaszcza wymienić autobiografie, pamiętniki, listy, dzienniki, przekazy osób, które ocalały, zebrane przez różne archiwa po wojnie, ogromną liczbę dokumentów urzędów nazistowskich funkcjonujących w tym okresie we Wrocławiu, wreszcie archiwum żydowskiej gminy we Wrocławiu, które – ku mojemu zaskoczeniu – przetrwało prawie nienaruszone.”

Kariera naukowa i główne obszary badań

W latach 1950. i 1960. pracował na różnych stanowiskach akademickich i instytucjach badawczych. Był niezależnym autorem scenariuszy radiowych dla Voice of America (1952). W latach 1953–1957 związany był z Brooklyn College jako instruktor; następnie pełnił funkcje adiunkta (1960–1964), profesora nadzwyczajnego (1965–1970) i profesora historii (od 1970) na wydziałach City University of New York. W latach 1974–1976 był przewodniczącym wydziału.

Poza pracą akademicką pełnił role analityczne i administracyjne. W Departamencie Stanu USA pracował jako analityk badań międzynarodowego komunizmu w latach 1957–1958. Był adiunktem na Stony Brook University (1958–1960) oraz instruktorem na Rutgers University (1956–1957). Od 1976 roku związany był z National Endowment for the Humanities na stanowisku dyrektora w Division of Education Programs.

Publikacje i najważniejsze książki

Ascher zajmował się badaniem źródeł takich jak pamiętniki, archiwa i gazety. Najważniejszym jego dziełem jest dwutomowa monografia o rewolucji 1905 roku, w której szczegółowo opisał wydarzenia w latach 1903–1907. Poza tym opublikował prace o postaci P. A. Stołypina oraz książkę poświęconą życiu Żydów we Wrocławiu w czasach nazizmu.

Wybrane publikacje obejmują:

• "Pavel Axelrod and the Development of Menshevism" (1972)
• "The Mensheviks in the Russian Revolution" (redakcja i wstęp, 1976)
• "The Revolution of 1905", tom 1 i tom 2 (1988, 1992)
• "P. A. Stolypin: The Search for Stability in Late Imperial Russia" (2002)
• "A Community under Siege. The Jews of Breslau under Nazism" (2007)
• "Was Hitler a Riddle? Western Democracies and National Socialism" (2012)

Nagrody, stypendia i wyróżnienia

W ciągu kariery otrzymał liczne stypendia i granty badawcze. Był członkiem Rockefeller Foundation (1963–1964) oraz otrzymał stypendium Hoover Institution (1965–1966). Uzyskał stypendium Fundacji im. Friedricha Eberta w 1966 roku oraz stypendium Rosyjskiego Centrum Badawczego Uniwersytetu Harvarda w 1968–1969.

Zdobył grant Amerykańskiego Towarzystwa Filozoficznego w 1973 roku i był starszym członkiem National Endowment for the Humanities w latach 1974–1975. Otrzymał granty badawcze Earhart Foundation w 1998, 2000 i 2001.